Klukante klaĉe

Interrilatado inter inoj grupe havas siajn specifaĵojn kaj specialajn regulojn. Kelkaj el ili estas tre tedaj, ekzemple la antaŭsupozo ke ĉiuj inoj pasie interesiĝas pri kuirreceptoj. Ne gravas aĝo, socia grupo, nivelo de eduko aŭ interesiĝoj cetere – pri ĉiuj oni supozas ke ili interesiĝas pri manĝofarado. Ĉu inter viroj estas similaj temoj? Eble aŭtoj aŭ komputiloj, almenaŭ iagrade.

Alia tre grava ero estas la intima tono. Bonaj amikinoj estas intimaj. Ĉi tio estas ĝenerale natura kaj bona, sed povas ankaŭ foje esti deviga. Ekzistas inoj, nemalmultaj, kiuj ne kapablas paroli pri io ekster la persona horizonto, nenio krom rilatoj, sentoj kaj menstruoj. Same ekzistas viroj kiuj neniam ajn parolas pri personaj temoj, kio estas same unuflanka. Vario kaj kapablo ŝanĝi inter abstraktaj kaj konkretaj, personaj kaj pli ĝeneralaj temoj donas riĉecon al amikaj rilatoj.

Sed ekzistas unu grupa konduto, kiu elstaras kiel specife ina, kaj kiu ne estas aparte simpatia: klaĉado.

Inoj povas esti kiel kokinoj – klukantaj ĉirkaŭ la kaftablo. La sveda porinfana verkisto Astrid Lindgren kun ironia distanco kaj tre vivece en unu el la libroj pri Pipi Ŝtrumpolonga priskribas kiel la klaĉemulinoj de la urbo teruriĝas pro la normrompado de la sendependa knabino en la Vilao Vilaltao. Eble la sceno estis venĝo de la verkistino, kiu kaŭzis skandalon kaj klaĉojn en sia urbo kiam ŝi gravediĝis 18-jara sen edzo. Ŝi konis la fenomenon “klaĉado”.

Sendube ankaŭ viroj klaĉas, sed malofte kun la sama pasio kaj engaĝiĝo kiel iuj inoj. Kial estas ĉi tiel? Certe grava kialo estas la menciita intimemo de inoj. Estas nature kaj sane interesiĝi pri la vivo de aliaj – por kompreni la propran, kaj la mondon kiel tuton. Ĉu ne ĝuste tial ni homoj ankaŭ emas legi librojn kaj konsumi arton, kaj entute interkomunikiĝi? La afero estas nur ke tiu interesiĝo foje transiras iujn limojn kaj ne plu estas bonvola, ne nepre eĉ interesiĝas pri la vero, sed ŝajnas plenumi proprajn funkciojn.

Ekzemple – vivon pere de aliaj: inoj tradicie havis malpli interesan vivon ol viroj, ligitan ĉefe al la hejmo. Klaĉi pri aliaj homoj tial iĝis kompensa maniero travivi interesajn spertojn.

Foje klaĉado ŝajnas temi pri potenco kaj prestiĝo, aŭ manko de tiuj. Kelkfoje klaĉado celas metafore senarmigi tiujn kiuj troviĝas supre en la hierarkio. Kaj ja inoj tradicie troviĝis en diversaj subaj ŝtupoj de la hierarkioj.

Per klaĉado oni difinas sin mem kiel ion apartan disde la priklaĉatoj. Klaĉado subtenas normojn, en foje vere timiga kaj nesolidara maniero, daŭrigante la subpremon kontraŭ la propra grupo. Ja ofte la klaĉado de inoj pri inoj – precipe tradicie – temis pri la seksa vivo kaj reproduktado: kun kiu(j) viro(j) kiam, kiom da infanoj, en kiu aĝo kaj kun kiuj tempaj interspacoj, estis kaj plu estas paroltemo, kaj okazo de kondamnado, inter inoj pri aliaj inoj.

La malliberulo estas ofte sia propra plej bona gardisto, foje klukante kiel kokino ĉe la kaftablo.

La vivo estas gusto kaj koloro

Diri ke ni spertas la mondon per niaj sentiloj estas banale, tamen vero, kiun foje oni funde komprenas nur kiam perdiĝas aŭ malfortiĝas unu aŭ pluraj el la sentiloj. La vivo estas gustoj kaj koloroj, sonoj kaj odoroj kaj la metaforoj laŭaj.

La vivo povas esti griza, eĉ nigra sed ankaŭ luma kiel sunbrila tago. La amo estas ruĝa, aŭ ĉu blua? Kaj agrablaĵoj povas sonori kiel muziko aŭ birdkantado en la oreloj. Apetito rilatas al vivdeziro, melankoliuloj ne manĝemas, kion sciis jam Ŝekspiro

Kaj kiom ne signifas odoroj kaj sonoj por la memoro? De mia frua infanaĝo la pianludado de mia avino estas ligita al alia sono – de ŝiaj ungoj. Longe mi klopodis – sed ne sukcesis – reprodukti iun el la sonoj. Kaj kion signifas por la memoro la gusto de Magdalena kuko sciis Proust.

Mi antaŭ nelonge gajnis novan scion, peritan duavice de maljuna homo: Ne nur la vid- kaj aŭdkapabloj malfortiĝas dum la maljunaĝo, sed ankaŭ la gust- kaj flarsentiloj. Iom malĝojige, ja. Ĝis tiam necesas klopodi malrapide gustumi fajnajn ĉokoladojn kaj vinojn, flari kaj atenti la belecon de aŭtunaj folioj kaj printempaj tulipoj. Aŭskulti muzikon. Vivi.

UEA-membroj: la temo kaj la spektaklo

Kie ajn homoj kunvenas, la kunveno okazas sur du niveloj: sur kaj sub la surfaco. Diskutoj videbligas ĉiam du dimensiojn: la temon kaj la spektaklon. Kompreneble – ju pli proksimaj estas la homoj, des malpli necesas spektakli kaj aktori. Kaj male – ju malpli konataj, des pli gravas montri sin, meti kvazaŭ ŝildon antaŭ si por difini sin mem.

La interreta Vizaĝlibro (Facebook) estas elstara ekzemplo de forumo, kiu lastatempe interesas min preskaŭ eksklude el ĉi tiu vidpunkto, do kiel studobjekto. Alia – preskaŭ same interesa renkontiĝejo en la reto – estas la diskutlisto UEA-membroj ĉe Yahoo.

La celo de tiu listo estas ke individuaj membroj de UEA povu diskuti pri eblaj strategioj antaŭenigi Esperanton, do ĝi celas esti ia aldono al la formalaj instancoj de UEA. La ideo estas demokratia, simpatia kaj laŭdinda, sed…

Esperanton ĝi tutcerte ne antaŭenigas. Plej multe ĝi similas al batalkampo por kokoj. Kelkaj membroj batalas tute vane, kaj estas iom malgajige vidi kiel homoj jaron post jaro ripetadas sian ŝatatan ĉevaleton, kvazaŭ eĥon en malplenon.

La retlisto UEA-membroj plenplenas je testosterono. Inoj preskaŭ forestas. Iuj membroj fakte strebas diskuti, sed la plej multaj volas nur esprimi sian propran opinion, ofte en tono kiu malebligas interkompreniĝon. Tiu kiu diris ke unu el la utiloj de la listo estas ŝanco ekzerci sian retorikan kapablon, verŝajne trafis ion esencan.

Aparte interesa estas lastatempe listmembro, kiu ŝajnas havi amason da tempo, ĉar li ĉiutage skribas epistolojn pri tio kiel aĉe estas ĉio en la movado kaj kiel senespere idiotaj ĉiuj krom li mem. La enorma engaĝiĝo kiun li per tiu tempodediĉo montras estas kompreneble frape kontrasta al la enhavo de liaj mesaĝoj.

Al ĉiuj obseditoj kaj persistaj kverelantoj konsilon: lernu ludi violonon, plantu pomarbon, konatiĝu kun novaj homoj, lernu novan lingvon, engaĝiĝu politike aŭ sindikate, eksiĝu el UEA-membroj kaj eliru en la sunlumon! Tiel vi vidos eĉ la esperantomovadon el nova perspektivo.

Vera viro

Adoleskaj knaboj estas kortuŝaj, precipe por tiuj kiuj konas ilin proksime (kaj memoras sian propran adoleskecon) kaj vidas la kontraston inter la ekstera fasado kaj la interna vundiĝemo.

Antaŭ kelkaj tagoj mi vidis spektaklon tra mia kuireja fenestro, kiam pluraj 14-jaraj knaboj konkure grimpis en stratan lampfoston. Plej lerta estis unu kiu kapablis levi sin mem ĝis la pinto per la nura forto de la brakoj. La aliaj laŭte admiris lin. Mi ne povis ne kun tenero observi ĉi tiun demonstron de vireco ĉe iuj kiuj nur ĵus komencis esti ĝuste viroj.

Kaj mi havis kialon pensi – kion ĉi tiuj knaboj perceptas kiel virecon? Kiuj estas la imagoj pri virineco kaj vireco videblaj en la socio? Kiel aspektas la normoj, tiu nevidebla edukado kiu okazas ekster la influo de la gepatroj?

Spite sufiĉe konsiderindajn diferencojn rilate al kulturoj kaj epokoj, vireco ŝajnas temi, nu, pri muskoloj. Pri forteco kaj potenco. Io tia. Muskoloj estis sendube utilaj en la praepoko, kiam necesis mortigi kaj porti hejmen grandajn arbarajn bestojn, kaj muskoloj ankaŭ estas bezonataj por porti bebojn aŭ pezajn sakojn de manĝaĵoj en nia nuntempa mondo. Tipe viraj okupiĝoj.

En unu fino de la forteco – kaj vireco – troviĝas la perforto. Sed en la alia – respondeco, kompetenteco, morala kaj intelekta forteco. Elektu mem la variaĵon.

Ne eblas paroli pri “veraj viroj” ne parolante pri “veraj inoj”, sen unu ne ekzistus la alia. Do kia estas la normo, relative universale valida, por virino? Nu, ĉiuj scias, ĉu ne – sentemo, empatio, komunikemo, ĝenerala moleco.

Iel la normoj pri vireco respektive virineco ekskludas unu la alian, kaj ĝuste tio estas tiel teda (kaj por adoleskantoj konfuza), ĉar finfine ja dezirinda ĉe homo estus miksaĵo de trajtoj.

Foje oni fariĝas laca. Sed mi esperas ke en tiu alia mondo, kiu eblas, kaj kiu eble iam venos, homoj estos unuavice homoj kaj duavice io alia, eble apartenantoj al iu sekso. Mi esperas ke tiam viroj kaj virinoj ne subpremos – nek unu la alian nek sin mem – per striktaj normoj pri tio kia estu viro, kia estu virino.

Ja ĉiel ajn, feliĉe, la eta diferenco ekzistas. Ĝi estas unu el la aksoj ĉirkaŭ kiuj la mondo turniĝas, tute sen nia aktiva helpo

La signifo de nomo

La propra nomo estas por ĉiu homo intime ligita al la identeco. Miskomprenu ĝin iomete, misliterumu ĝin, metu la akcenton malĝuste kaj vi igos min alia, eble intence. En iuj klasikaj fabeloj ekkoni ies nomon signifas gajnon de tute fizika potenco super tiun homon. Nomi iun laŭ la vera nomo povis ankaŭ esti danĝere – tiel en multaj eŭropaj lingvoj  lupojn kaj ursojn necesis nomi alimaniere.

La nomo, ja plej ofte ne elektita de oni mem, anoncas apartenon – al lingvogrupo, generacio, socia grupo.

Se oni volas kaŝi sian identecon aŭ modifi ĝin, eble igi ĝin pli interesa ol ĝi vere estas, oni povas uzi pseŭdonimon. En Esperantujo, inter la plej konataj tiaj estas Giorgio Silfer por Valerio Ari. Min multe interesas kion li kaŝas.

En lia propra retejo, do de la Esperanta Civito, unu el la ŝatataj manieroj manipuli la veron estas mistrakto de nomoj. Tiel, en unu el la lastaj noticoj, legeblas “Karleto” anstataŭ “Kalle”.

Kaj nun mi faros kiel ofte faras pri aliaj la verkanto(j) mem de la noticoj en Heko, mi klarigos instrueme ke ili malpravas: En la finna, nome, la gepatra lingvo de ĉi-Kalle, mia edzo, lia nomo ne estas karesnomo (malkiel en la sveda, el kiu lingvo ĝi estas prenita), kaj tial traduki per diminutiva formo estas erare.

Uzante karesformon oni povas, depende de la kunteksto, intimigi, infanigi, malgrandigi homon en nedeca maniero. En la kazo de Heko, ĉi tiu ekzemplo estas nur parto de ĝenerala tendenco en malagrabla maniero enŝteliĝi humilige sub la haŭton de homoj. Mi tamen kredas ke la plej multaj kiuj iam vizitas la retejon de la Civito faras tion kun rideto sur la lipoj, kvazaŭ temus pri aparta literatura ĝenro en Esperantujo.

Kiu mi estas?

Do kiu ONI estas?

En la nuntempa, postmoderna mondo, oni povas esti kiu oni volas, ĉu ne? Eniri unu identecon, poste eliri el ĝi por provi novan. Foje ŝajnas ke ĝuste tio estas samtempe la esenco kaj unu el la iluzioj de nia tempo.

En Esperantujo ofte aktualas temoj rilataj al identeco, ekzemple pri tio kio konsistigas nian esperantan komunecon, kiun rolon ludas nacieco kaj tiel plu.

En Libera Folio aperis lastatempe vidpunktoj de du ekstremaj tendaroj, kiuj ne tute interkomunikiĝis. Mi persone opinias ke ekzistas io inter flagparadoj kaj “animo vestita per propre elektita kostumo”.

Mi nepre bojkotus flagparadon en UK, kaj neniam mi surmetus nacian kostumon – tiaj fenomenoj ja kun radikoj en la naciromantiko, kreitaj kaj subtenataj kun politika celo. Tamen – identeco, inklude de geografia, etna kaj lingva deveno, ne temas pri konkurado. Ekzistas nenia olimpika ludo pri la plej bona deveno, la plej bona memsento, la plej bona identeco.

Oni devas ien aparteni. La fiero kiun ĉiu homo kun sana memsento havas pri si mem estas io alia – rilata al unikeco, al tiu aro da sennombraj, gravaj kaj malpli gravaj eroj en diversaj tavoloj de la konscio kiuj konsistigas la identecon: naskiĝo en specifa loko, loĝado aliloke, gepatra lingvo, kono de aliaj lingvoj, familio, amikoj, talentoj kaj maltalentoj, eduko kaj profesio, opinioj, seksa orientiĝo, spertoj, atingoj kaj malvenkoj, ŝatoj kaj malŝatoj. Senfine. Nur parton oni elektas, la cetero – simple estas.

Kaj mi ja kredas, ke por respekti aliajn homojn, necesas memrespekto, propra identeco.

Konscia homo kompreneble reflektas pri si mem, kiu oni volas esti, de kie oni devenas kaj kien oni estas survoje. Sed neniu havas nulan elirpunkton, nudan animon. Tio estas ĥimero.

Kaj rilate al Esperantujo? Mi aliĝas al tiuj kiuj vidas la riĉecon en la bunteco, kiuj kuraĝas agnoski diversajn identecojn, el kiuj landa deveno estas nur unu, kaj plej ofte ne la plej grava. For flagojn, sed, malkiel tiu, kiu asertas ke dum UK li estas ne svedo sed homo, mi estas kaj kaj. Ne eblas ilin distingi.

Nur iom pli

Antaŭ kelkaj jaroj, la tiam 14-jara filino de unu el miaj amikinoj eksuferis pro anoreksio. Kiel unu el la kialoj de tiu ĉi malsano la kuracisto menciis al mia amikino la fakton ke la nuntempa homo, en nia riĉega socio, ne havas naturan sintenon al manĝaĵoj.

En historia perspektivo senlima aliro al manĝaĵoj estas ekstrema maloftaĵo, do iuj manĝas tute tro multe, dum aliaj maltro, ĝis la limo de vivdanĝero. La unua kazo ŝajnas tamen pli ofta ol la lasta.

Kiel ĝenerale oni sciu la limon de sia materia bonfarto, kiam konstanta strebado por pli bona vivo akompanas la homon ekde ŝia ekekzisto? Kaj tamen jam de longe evidentas ke tro multaj homoj vivas pli bone ol la terglobo baldaŭ plu eltenos. La homo volas – nur iom pli, iom pli grandan domon, aŭton, iom pli da ĉio havebla, jes foje aspektas kvazaŭ la tuta socio suferus je bulimio, sen ajna sento pri limoj.

Ĉiuj volas ankaŭ esti pli belaj ol ili estas kompreneble, pli junaj kaj pli maldikaj, kaj ankaŭ tion ja eblas iagrade aĉeti. Iom pli feliĉa oni eble fariĝos iam, ankoraŭ iom strebante, ĉu? Ĉar ĉu ne ĝuste al feliĉo ni daŭre strebadas? Pli bonan laboron volas multaj, pli da prestiĝo kaj pli da enspezo kompreneble, por povi – kion? La postmoderna homo estas konstante survoje, neniam kontenta, ĉiam streĉita de senlimaj elektebloj.

Tamen – ĉu ne la plej multaj spertis ke plej feliĉa oni estas en stato de nedeziro? En momento kiam regas harmonio kaj ekvilibro kaj oni sopiras nenien kaj nenion plian krom tio kion oni havas? Ĉi tie, nun, vi kaj mi, en la lasta somera varmo, kaj tio kio estis jam estis, pri poste ni ne scias, sed nun estas nun kaj ĉi tie ĉi tie. En la senmankaj socioj de la mondo, la manko de tiu sento ŝajnas la plej serioza.

En aŭgusto

Ĉiu monato havas sian koloron, sian tonon, kiu estas konstanta de jaro al jaro. Aŭgusto – en mia angulo de la norda hemisfero la lasta somera monato, estas esence melankolia. Almenaŭ mi ĝin de ĉiam spertas tiel.

Ĝiaj specifaĵoj estas: alta, klara, humida aero, subitaj fridaj ventoj, longaj ombroj pro la suno kiu ne plu havas fortojn leviĝi alten, mallumaj vesperoj, la unuaj signoj de aŭtuno (flavaj folioj).

Tute alian etoson havas junio – hele verda, plena je esperoj kaj atendoj, ĝiaj lumaj noktoj. Kaj dum julio kun sia plena verdeco pezas, aŭgusto aŭguras la morton de la naturo. Ĝia beleco estas de doloriga speco.

En aŭgusto oni jam scias kio iĝis, kio ne iĝis el la somero. Kaj ĝis la sekva somero necesas atendi trikvaronjaron. En aŭgusto oni faras somerajn aferojn la lastan fojon – naĝas en lagoj aŭ maro, manĝas ekstere, vestas sin somerece. Neniam la admono “kaptu la tagon” estas same akre esenca kiel en aŭgusto. Mi klopodas vivi en tiu admono.

Feliĉe tuj post aŭgusto venas septembro, monato plena je aliaj promesoj – novaj skribiloj, novaj kursoj, novaj projektoj en la labor- aŭ studjaro. Septembro alportas trankvilan, molan lumon, brilajn kolorojn, melankolion alispecan ol la aŭgusta. Kaj mi bonvenigas ĝin.

Legu ankaŭ Malfrue en novembro – pensoj pri tempo

Tridimensiaj homoj en Bjalistoko

En la lasta vespero de la 94a UK de Esperanto en Bjalistoko, iu radiĵurnalisto volis min kapti por pridemandi pri kongresaj impresoj. Mi ne akceptis tamen, pro momenta okupiteco kaj malemo rapide eligi ion platan kaj sensencan. Jen do – post iom da pripenso, ĝeneralnivelaj, tamen disaj kaj neordigitaj – impresoj pri la kongreso.

La unua – tamen ne unuafoja – observo en la Bjalistoka UK estas la plateco de la reto. La realo feliĉe estas tridimensia. Alivorte – la plej multaj homoj estas pli agrablaj ekster la reto ol en ĝi. Skribita vorto – eĉ se pripensita – povas aspekti kiel hakita en ŝtono. Kiam aldoniĝas mienoj, gestoj, tonoj de la voĉo, same aldoniĝas nuancoj. Mi profunde ŝatas ree malkovri ĉi tiun fenomenon.

La lingva nivelo de multaj esperantistoj estas mirinde alta. Mi ĝuas paroli sur alta nivelo en lingvo komuna sed nenies.

La lingva nivelo de multaj esperantistoj estas mirinde malalta. Kiam tiuj personoj parolas, ili sonas kvazaŭ ili troviĝus en leciono de Esperanto. Mi bedaŭras konstati ke ili multas.

Post kelkaj tagoj de fidela nekrokodilado, kvinminuta krokodilado estas ĝuo.

Inter homoj el la tuta mondo, mi nemalbone distingas miajn samlandanojn. Surbaze de kio? Mi kredas – gestoj, mienoj, maniero moviĝi, do ne simple vizaĝtrajtoj aŭ koloroj de haroj aŭ okuloj. Ĉi tio estas interesa fenomeno.

La kongresa sako estas ĉiam mizere malbela. Kial? Mi ne scias, sed jen mi vidas gravan kialon al la neniama fina venko. Neniu eksterulo povas preni serioze tiel subnivelan guston. Mi en la unua tago ŝovas la necesajn aĵojn en propran sakon kaj forĵetas la ceteron, inklude de la kongresa sako mem.

La esperanta movado estas esence amatoreca. Aŭ kion diri ekzemple pri Teĵa, kies malferman kunsidon mi ĉeestis. Temas pri ĵurnalista asocio, kiu plejparte konsistas el homoj kiuj difinas sian ĵurnalistecon kiel redaktoroj de loka esperanta bulteno, kaj kiuj sekve havas neniun komunan bazon nek en eduko nek en profesiaj kodoj, kiuj ne scias distingi inter varbado kaj ĵurnalismo kaj kiuj sintenas frape leĝere al la plej bazaj principoj de la profesio? Analoge sensence estus, por mi kiel edukita kaj profesie aganta bibliotekisto, ani en asocio de homoj kiuj prizorgas kluban esperantan bibliotekon. Mi ne farus.

Foje la profesieco en Esperantujo estas frapa. Mi fieras pri lingvistoj kaj aliaj profesiuloj kiuj levas la fenomenon Esperanto al niveloj de neesperantaj fenomenoj. Bona ekzemplo en la ĵusa UK estis la ekspozicio en la Centro Zamenhof pri Bjalistoko en la tempo de Zamenhof. Ĝi ĝojigis, fierigis, inspiris min. Menciindas tamen ke ĝi estis farita de funkciuloj de la urbo, ne de esperantistoj.

Se levi la rigardon – ĉu Universalaj Kongresoj indas? Ĉu ili antaŭenigas Esperanton? La respondo al la unua demando estas senkondiĉa “jes”! Pro la homa abundo kaj riĉeco, la kulturaj spertoj diversspecaj. Kaj la dua demando? Mi ne scias, sed mia forta impreso estas ke sen ĉi tiuj aranĝoj Esperanto kaj ĝia movado formortus.

Rilata ligo: Fotoj de UK en Bjalistoko

Se zorgi pri la vivo

Pli frue en ĉi tiu jaro, la usona kontraŭabortiga aktivulo Bryan Kemper vizitis Irlandon, la landon kiu havas la plej striktan leĝon rilate abortigojn en Eŭropo. Surloke Kemper esprimis kiom bele estas troviĝi en “senabortiga lando”. Spite la fakton ke kompreneble Irlando ne estas senabortiga, ĉar en ĉiu lando kie abortigoj estas malpermesataj ili okazas kontraŭleĝe, malfacilas pensi pri la katolike konservativa Irlando kiel ia paradizo. Pro la lastatempa laboro de EU por igi Irlandon akcepti la Lisbonan traktaĵon, abortigoj ĝenerale kaj Irlando specife fariĝis aktuala temo en nia mondoparto. En unio, kie oni forte laboras por igi Turkion atenti homajn rajtojn, oni nun pretas doni garantion al Irlando konservi sian striktan abortigleĝon. Laŭ mi la situacio estas miriga.

La organizaĵo prezidata de Bryan Kemper nomiĝas en la angla “Stand True – Christ Centered Pro-life” (“Restu fidela – Kristcentrita porviva organizaĵo”). La kontraŭabortigaj organizaĵoj ofte nomiĝas simile – io kun “jes al la vivo” aŭ “por la vivo” en la nomo. Spite tion, la reprezentantoj de tiuj organizaĵoj ne vere estas frape homamaj kaj ne ŝajnas same multe zorgi pri naskiĝintaj homoj, kiom pri embrioj kaj fetoj. La antaŭa prezidento de Usono George W Bush, ekzemple, multe zorgis pri usonaj embrioj, sed malpli pri irakaj infanoj kaj plenkreskuloj.

Mia klara impreso estas ke konservativan vidpunkton rilate abortigojn ofte akompanas (aliaj) netoleremaj vidpunktoj pri virinoj, samseksemuloj, enmigrintoj, krimuloj k t p. Nemalofte la aktivuloj kontraŭ abortigoj subtenas mortpunon, kaj plej ofte ili havas radikojn en la plej konservativa interpreto de la biblio. Kaj okulfrape ofte ili estas viroj.

Laŭ La Monda Organizaĵo pri Sano (WHO) ĉiujare estas farataj proksimume 20 milionoj da neleĝaj abortigoj en la mondo. Oni taksas ke pli ol 70 000 virinoj mortas ĉiujare pro kontraŭleĝaj abortigoj. Kaj en la tria mondo unu el la plej oftaj mortkialoj por virinoj en fekunda aĝo estas ĝuste sekvoj de neleĝaj abortigoj.

La afero estas, ke la mondo ne estas perfekta. Oni povas kiom ajn deziri ke ne estiĝu nedezirataj gravedecoj, sed tio de ĉiam okazas kaj plu okazos (precipe en landoj kiuj same ne permesas preventilojn!) kaj kiel sekvo virinoj de ĉiam faras kaj ĉiam faros abortigojn kiel ajn, nur multe pli riske ol se abortigoj estas leĝaj.

Iuj homoj ŝatas simplajn solvojn al komplikaj problemoj. Unu ŝajnsimpla matematika operacio kiun kontraŭuloj de abortigoj ŝatas elmontri estas 1+1=2. Laŭ ilia rezonado la virino do estas unu korpo, la embrio aŭ la feto alia kaj unu el ili ne rajtu decidi pri la vivo aŭ morto de la dua. Se oni ne mem estis graveda (kaj multaj el tiuj ĉi homoj ne estis, pro la simpla fakto ke ili estas viroj) oni eble pensas ke la afero estas tiom simpla. Se aliflanke oni estis graveda, kaj eĉ naskis, oni scias ke la simbiozo kun la nenaskito komenciĝas per la ekscio pri la gravedeco kaj ke la malfiksado de la umbilikŝnuro daŭras la reston de la vivo. Per tio mi volas diri, ke neniu pensu ke abortigo estas facila kaj leĝera afero. Plej ofte nur en ekstreme malfacila situcio virino elektas tian solvon.

Laŭ mia mondkoncepto, socio en kiu virinoj havas la finan decidon pri sia korpo, kaj kie ĉiuj infanoj estas bonvenaj, estas multe pli homa ol socio en kiu virinoj estas konsiderataj naskomaŝinoj.